Umiejętność wykonywania kierców kurpiowskich z Puszczy Zielonej – wniosek o wpis na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego

Dobiegły końca prace nad projektem dotyczącym kierców kurpiowskich. Głównym celem było przygotowanie kompletnych materiałów do wniosku o wpis tej umiejętności na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego [2] [5]. Efektem działań jest 150-stronicowy dokument, poparty kwerendami, filmem oraz szerokimi konsultacjami, w których udział wzięło blisko 50 depozytariuszy. Dziękujemy instytucjom partnerskim (m.in. Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce, … Czytaj dalej…

Na początku listopada w Gminnym Ośrodku Kultury w Zbójnej odbyły się konsultacje społeczne z twórczyniami kurpiowskich kierców. Zbójna odgrywa kluczową rolę w regionie, organizując od ponad 20 lat konkurs „Rozmaitości Wielkanocne”, który promuje m.in. palmy, wycinanki i właśnie kierce. Wydarzenie to realizowane jest we współpracy z muzeami w Łomży, Ostrołęce i Nowogrodzie. Dziękujemy Pani Dyrektor … Czytaj dalej…

W tradycji kurpiowskiej kierce wieszano w „świętym kącie”, by chroniły dom przed złem. Wykonywane z grochu, słomy i bibuły, stanowią unikalną dekorację obrzędową. 25 października 2025 r. w szkole w Zalasiu odbyły się międzypokoleniowe warsztaty, podczas których mistrzynie z gminy Łyse (m.in. Krystyna Ogniewska, Czesława Żubrowska) uczyły uczennice tworzenia tych konstrukcji. Wydarzenie dokumentowali eksperci z … Czytaj dalej…

W ramach konsultacji społecznych i dokumentacji terenowej pod koniec października odwiedziliśmy gminę Lelis. Spotkaliśmy się tam z twórczyniami ludowymi: Anną Ogniewską, Janiną Piątek i Danutą Ejdys z Łodzisk oraz Marianną Pokorą ze Szwendrowego Mostu. Artystki te specjalizują się w wykonywaniu kierców „żyrandolowych” i „diamentowych”, co zaprezentowały podczas warsztatów. Dziękujemy za poświęcony czas! Na zdjęciach kurpiowskie … Czytaj dalej…

W ramach prac nad dokumentacją terenową odwiedziliśmy w Krobi koło Kadzidła Panią Genowefę Pabich. To jedna z najwybitniejszych twórczyń regionu, uhonorowana w 2021 roku Nagrodą im. Oskara Kolberga. Specjalizuje się w unikalnych kiercach „dożynkowych”, których formę stworzyła prawdopodobnie jej matka, Antonina Kuliś. Konstrukcje te, w odróżnieniu od klasycznych, zdobione są charakterystycznymi snopkami słomy oraz bibułowymi … Czytaj dalej…

W październiku odwiedziliśmy prywatne Muzeum Kurpiowskie w Wachu, założone w 2009 roku przez Laurę i Zdzisława Bziukiewiczów. To prawdziwy skarb na mapie regionu – kolekcja rozrosła się z 1,5 tysiąca do ponad 20 tysięcy eksponatów. Właściciele to wybitni pasjonaci: Pan Zdzisław jest mistrzem bursztyniarstwa i depozytariuszem tradycji wykonywania kierców (w tym unikatowych bursztynowych), a Pani … Czytaj dalej…

W ramach działań zmierzających do wpisu unikalnych tradycji Puszczy Zielonej na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego, przeprowadzono kolejne konsultacje społeczne. Spotkania z depozytariuszami – nosicielami żywej tradycji – służą omówieniu zasad wpisu, przywilejów twórców oraz zebraniu niezbędnych deklaracji. Na początku października eksperci spotkali się z twórczyniami w okolicach Myszyńca. W konsultacjach i dokumentacji uczestniczyły mistrzynie … Czytaj dalej…

Ważną częścią zadania jest przeprowadzenie konsultacji społecznych z depozytariuszami oraz dokumentacja pracy twórczyń kurpiowskich kierców. Nasi eksperci i dokumentaliści ruszyli w teren na spotkania z grupami depozytariuszek i indywidualnymi twórczyniami.  Podczas spotkać z depozytariuszkami przedstawiamy zasady wpisu na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego, obowiązki i przywileje depozytariuszy, zbieramy także niezbędne deklaracje na formularzach do wniosku.  … Czytaj dalej…

Jednym z celów realizowanego przez nas zadania jest realizacja filmu ukazującego powstawanie kurpiowskich kierców. W połowie sierpnia wyruszyliśmy na dwa dni na Kurpie, by nakręcić materiał do filmu. Scenariusz opracowali: etnograf Robert Andrzej Dul ze Stowarzyszenia Akademia Wilanowska i Olga Mrowińska z Działu Etnografii Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce. Ekipie towarzyszył również Daniel Gołaś, dokumentalista … Czytaj dalej…

Do tworzenia kierców kurpiowskich wykorzystuje się materiały i surowce naturalne łatwo dostępne w gospodarstwie wiejskim i najbliższym otoczeniu, materiały na kierce to: – słomę żytnią, którą ścina się ręcznie przed żniwami, aby zachowała odpowiednią miękkość, – ziarna strączkowe, przede wszystkim groch, fasola i łubin. Przez nawlekaniem na nici trzeba ziarna namoczyć w wodzie, żeby były … Czytaj dalej…